กระโดดเชือก

ความเป็นมา

                กระโดดเชือกเป็นกีฬาพื้นเมืองที่เล่นสืบเนื่องกันมาแต่โบราณเป็นกีฬาที่เล่นกันโดยทั่วไปแทบทุกจังหวัดในภาคกลางสมัยก่อน เช่น กรุงเทพฯ ธนบุรี นครปฐม นนทบุรี และยังเป็นที่นิยมเล่นกันอย่างแพร่หลายในภาคต่างๆด้วย ในสมัยก่อนชาวบ้านในภาคกลางนิยมเล่นกระโดดเชือกแข่งขันกันในงานนักขัตฤกษ์และงานรื่นเริงต่างๆ นอกจากนี้ยังนิยมเล่นกันเป็นการออกกำลังกายในเวลาว่างอีกด้วย ในสมับโบราณกีฬากระโดเชือกมีการเล่นอยู่ ๒ วิธี คือ กระโดดเชือกเดี่ยวและกระโดดเชือกหมู่ ในปัจจุบันมีการเล่นกระโดดเชือกพลิกแพลงท่าต่างๆ และวิธีกระโดดหลากหลายแบบเพิ่มขึ้น แต่ยังไม่เป็นที่แพร่หลายนัก จากหลักฐานพบว่ามีการแข่งขันวิ่งกระโดดเชือกเดี่ยวเป็นระยะทาง ๔๐๐ เมตร ในการแข่งขันกีฬาของกระทรวงธรรมการ ในพ.ศ. ๒๔๗๒ และมีการแข่งขันวิ่งกระโดดเชือกหมู่ (หมู่ละ ๕ คน ให้เป็นคนถือเชือก ๒ คน กระโดด ๓ คน โดยใช้เชือกยาว ๖ เมตร นับครั้งกระโดดเป็นเกณฑ์) ในการแข่งขันกีฬานักเรียนของมณฑลนครศรีธรรมราช ใน พ.ศ. ๒๔๗๕ ปัจจุบันกีฬากระโดดเชือกยังเป็นที่นิยมเล่นอยั่วไปทั้งผู้ใหญ่และเด็ก ผู้ใหญ่มักเล่นกระโดดเชือกเพื่อเป็นการออกกำลังกาย ส่วนเด็กเล่นเป็นการสนุกสนาน มักนิยมเล่นแข่งขันกันในงานนักขัตฤกษ์

                ผู้เล่น

                เล่นได้ทั้งเพศชายและหญิง ทั้งผู้ใหญ่และเด็ก เล่นได้ตั้งแต่จำนวนผู้เล่น ๒ คนขึ้นไป

                อุปกรณ์การเล่น

                ๑. กระโดดเชือกเดี่ยว อุปกรณ์ที่ใช้ คือ เชือกขนาดโตเท่าปลายนิ้วก้อยและยาวประมาณ ๒ เมตรเศษ จำนวนแล้วแต่จะตกลงกัน

                ๒. กระโดดเชือกหมู่ อุปกรณ์ที่ใช้ คือ เชือกขนาดโตเท่านิ้วชี้ ยาวประมาณ ๘-๑๐ เมตร จำนวน ๑ เส้น

                สถานที่เล่น

                บริเวณลานกว้างทั่วไป เช่น ลานบ้าน ลานวัด เป็นต้น ไม่มีการกำหนดขอบเขตสนามเล่นว่าจะเป็นรูปแบบเช่นใด มีที่ว่างพอเล่นเป็นใช้ได้

                วิธีเล่น

                ๑. การเล่นกระโดดเชือกเดี่ยว

                                ๑.๑ ผู้เล่นแต่ละคนผลัดกันกระโดดเชือก โดยผู้เล่นถือปลายเชือกไว้ข้างละมือ งอศอกเล็กน้อย ให้กลางเชือกห้อยอยู่ข้างหลัง แล้วแกว่งเชือกให้ข้ามศรีษะ จากหลังมาหน้า เมื่อกลางเชือกตบกระทบพื้นให้กระโดดขึ้นเพื่อให้เชือกลอดใต้เท้าไปทางด้านหลัง และเหวี่ยงข้ามศรีษะตามแรงเหวี่ยงของเชือกมาด้านหน้าใหม่ ทำเช่นนี้ต่อเนื่องเรื่อยไป

                                ๑.๒ ผู้เล่นคนใดกระโดดได้จำนวนครั้งมากที่สุด โดยเชือกไม่ติดจเป็นผู้ชนะ หรืออาจตกลงกันว่าภายในเวลาที่กำหนดผู้เล่นคนใดกระโดดได้จำนวนครั้งมากที่สุดเป็นผู้ชนะ การกระโดดเชือกโดยไม่ติดนั้นหมายความว่าในการกระโดดเชือกจะต้องแกว่งข้ามศรีษะลงมาเท้าต่อเนื่องโดยตลอด ถ้าเชือกสะดุดหรือติดเท้าหรืออวัยวะร่างกายส่วนต่างๆ จนต้องเริ่มแกว่งเชือกเพื่อกระโดดใหม่ จะถือว่าเป็นการกระโดดติด ส่วนจำนวนครั้งหมายถึง การแกว่งเชือกข้ามศรีษะและกระโดดข้ามเชือกได้ครั้งหนึ่งจะนับเป็นหนึ่งครั้ง

                ๒. การเล่นกระโดดเชือกหมู่

                                ๒.๑  ผู้เล่นทั้งหมดตกลงให้ผู้เล่น ๒ คน เป็นคนแกว่งเชือกก่อน โดยผู้เล่นแต่ละคนจับปลายเชือกคนละด้าน ยืนห่างกันพอให้กลางเชือกตกเรี่ยดิน ผู้เล่นคนอื่นๆที่เหลือยืนอยู่นอกแนวแกว่งเชือก

                                ๒.๒ เริ่มเล่นโดยให้ผู้ถือเชือกทั้งสองเริ่มแกว่งเชือกขึ้นลงกลางเชือกจะแกว่งขึ้นด้านหนึ่ง และลงเฉียดพื้นทางอีกด้านหนึ่งเป็นรูปวงกลมเรื่อยไป  ผ้เล่นคนอื่นๆจะยืนอยู่ทางด้านที่เชือกลงพื้น พอเห็นเชือกแกว่งดีแล้ว ผู้เล่นแต่ละคนจะหาโอกาสวิ่งเข้าไปในแนวที่เชือกแกว่งเป็นวงกลมตรงบริเวณที่กลางเชือกกระทบหรือเฉียดพื้น แล้วกระโดดข้ามเชือกเมื่อเชือกลงสู่พื้น กระโดดได้คนละ ๑๐ ครั้ง หรือตามแต่จะตกลงว่ากระโดดกี่ครั้ง แล้วก็วิ่งออกจากแนวที่เชือกแกว่ง โดยวิ่งออกทางด้านที่เชือกขึ้นจากพื้น สลับกันเช่นนี้เรื่อยไป

                                ๒.๓ ผู้เล่นคนใดกระโดดติดจะถือว่าแพ้ ต้องเปลี่ยนไปเป็นคนแกว่งเชือก และให้คนแกว่งเชือกมากระโดดข้ามเชือกบ้าง ผ้เล่นคนใดกระโดดติดมากครั้งกว่าคนอื่นจะถือว่าแพ้ในการเล่นครั้งนั้น ส่วนผู้เล่นที่ไม่เคยกระโดดติดเลย หรือกระโดดติดน้อยที่สุดจะถือว่าเป็นผู้ชนะ

                                ๒.๔ การแข่งขันอาจเปลี่ยนวิธีการเล่นให้ยากขึ้นได้ตามแต่จะตกลงกัน เช่น ให้ผู้เล่นวิ่งเข้าทางเชือกที่แกว่งขึ้น ให้ยืนเท้าเดียวเวลากระโดด แกว่งเชือกอย่าให้กลางเชือกถูกพื้น ให้สูงจากพื้นประมาณ ๑ คืบ หรือให้ผู้เล่นวิ่งเข้ากระโดดพร้อมๆกันทั้งทีมก็ได้ ส่วนวิธีการเล่นอื่นๆเหมือนเดิม

                กติกา

                ๑. กติกากระโดดเชือกเดี่ยว ถ้ากระโดดติดเมื่อใดจะถือว่าตาย หากเป็นการกระโดดครั้งเดียวก็จะหมดสิทธิการเล่นเลยและรู้ผลแพ้ชนะทันที แต่หากเป็นกระโดดภายในเวลาที่กำหนดสามารถกระโดดขึ้นใหม่ได้ทันทีและนับจำนวนครั้งต่อเนื่องกัน

                ๒. กติกาการกระโดดเชือกหมู่ ผู้เล่นคนใดหรือฝ่ายใดกระโดดติดจะถือว่าแพ้ และหมดสิทธิในการเล่น ต้องเปลี่ยนไปเป็นฝ่ายแกว่งเชือกบ้าง โดยสลับสับเปลี่ยนหรือผลัดกันระหว่างคนในฝ่ายของตน หรืออื่นๆตามแต่จะตกลงหันก่อนเล่น

                ๓. ให้ผู้เล่นตัดสินกันเอง

ติดตาม

Get every new post delivered to your Inbox.